به نام قلم
امام خمینی(ره):
معلم اول خدای تبارک و تعالی است...به وسیله وحی مردم را دعوت میکند به نورانیت،دعوت میکند به
مراتب کمالی که برای انسان است.
معلمی ،شغل و حرفه نیست،بلکه ذوق و هنر توانمندی است،معلمی در قرآن بعنوان جلوهای از
قدرت لایزال الهی نخست ویژه ذات مقدس خداوند تبارک و تعالی است.در نخستین آیات قرآن که بر قلب
مبارک پیغمبر اکرم(ص)نازل شد ،به این هنر خداوند اشاره شده است:اقرا باسم ربک الذی خلق،خلق
النسان من علق ،اقرا و ربک الاکرم ،الذی علم بلقلم،علم الانسان ما لم...
بخوان بنام پروردگارت که جهانیان را آفرید ،انسان را از خون بسته سرشت بخوان!و پروردگارت
کریمترین است همان که آموخت با قلم،آموخت به انسان آنچه را که نمیدانست.
در این آیات خداوند خود را "معلم"میخواند و جالب این که معلم اول را بعد از آفرینش پیچیده ترین و
بهترین وجه خلقت مثال انسان آورده است.
بعد از آفرینش مقام معلم بودن را قرار داد.انسان نوعی که هیچ نمیدانست؛به وسیله قلم آموزش دادکه
این از اوج خلاقیت و هنر شگفت انگیز خداوند در امر آفرینش حکمت دارد:
چو قاف قدرتش دم بر قلم زد هزاران نقش بر لوح عدن زد
شهید ثانی رحمتالله علیه در باره هنر معلمی خداوند می فرماید:خداوند از آن جهت وصف اکرمیت و
نامحدود بودن کرامتش توصیف شد که علم و دانش را به بشر ارزانی داشته است .اگر هر مزیت
دیگری جز علم و دانش،معیار فضیلت به شمار میرفت شایسته بود همان مزیت با وصف اکرمیت در
ضمن این آیات همراه و هم پا گردد و آن مزیت به عنوان کرامت نامحدود خداوند به شمار آید.
کرامت الهی در این آیات با تعبیر"الاکرام"بیان شده است،چنین تعبیری می فهماند که عالی ترین نوع
کرامت پروردگار نسبت به انسان با والاترین مقام و جایگاه او ،یعنی علم و دانش هم طراز است.
شرافت و مرتبت معلم زمانی اهمیت دارد که بتواند شان خداوند و پیامبران را در وجود خود محقق
سازد و پیوند انسان به هدف متعالی خلقت یعنی عبادت را برقرار سازد.لذا شهید مطهری یکی از آن
معلمان راستین است که اولا با نگاه ترکیبی به همه معارف بشری نظر میکند و ثانیا تمام تلاشهای
علمی و عملی مقدمه ای برای عبادت میداندو در این راه به مرحله سوم دینداری راه می یابندو با
شهادت ،عبادت عملی و علمی خود را کامل میسازد،به مین مناسبت روز شهادت این بزرگ مرد فرزانه
را روز معلم نامیدند.
در کلام استاد مطهری معلم باید نیروی فکری متعلم را پرورش دهد و او را به سوی استقلال رهنمون
شود،باید قوه ابتکار او را زنده کندیعنی در واقع کار معلم آتش گیره دادن است.فرق است میان تنوری
که شما بخواهید آتش از بیرون بیاورید و در آن بریزید تا آن را داغ کنید و تنوری که در آن هیزم و
چوب جمع است و شما فقط آتش گیره از خارج میآورید و آنقدر زیر این چوبها و هیزمها قرار میدهید
که اینها کم کم مشتعل شود.
امام جعفر صادق (ع)میفرماید:هنگامی که روز قیامت شود خداوند تمام انسانها را جمع میکند و چون
ترازوی اعمال نهاده شود و خون شهیدان را با مرکب قلم عالمان و معلمان بسنجند ،ارزش مرکب آنان
بر خون شهیدان فزونی خواهد داشت.این ارزش بدان جهت است که شهیدان در سایه علم و تربیت
معلمان و تعلیم شایسته آنان به خدا راه یافته و لیاقت شهادت نصیبشان شده است.
بنار بر آنچه گفته شد چنین نتیجه گیری میشود ارکان نفوذ و توفیق معلم موفق چهار عنصر مهم
میباشد:دانش،بینش،روش و منش بزرگ
امام سجاد در فرمایشات خود سفارش بسیاری در حفظ حقوق معلم از سوی شاگرد دارد و
میفرمایند:حق کسی که عهده دار تعلیم توست آن است که او را بزرگ بشماری و مجلس او را سنگین
بداری و نیکو به وی گوش فرا دهی و روی خود را بر او کنی و با او بلند سخن نگویی و کسی را که
از او چیزی میپرسد تو پاسخ ندهی و بگذاری که خود او پاسخگو باشد و در مجلس او با هیچ کس به
صحبت ننشینی و در محضر او بد گویی از کسی نکنی و اگر از او در نزد تو بدگویی شد از او دفاع کنی
و عیب پوشش باشی و فضایل و مناقب او را آشکار کنی و با دشمنش همنشینی نکنی و با دوستش
دشمنی نورزی؛پس چون چنین کردی ،فرشتگان خدای تعالی به سود تو گواهی خواهند داد که مقصد و
مقصود تو از او و فرا گرفتن دانش او فقط برای خدا بوده ونه به خاطر مردم...
معلم چراغ هدايت بود همه سعي او چون عبادت بود
امید که از پیروان صدیق آن امام فرزانه باشبم انشاءالله
الهام ادیبی حورا کیخسروی
مدرسه راهنمایی عترت91-90